Elk origineel werk dat je op je site publiceert is automatisch auteursrechtelijk beschermd. Geen registratie nodig. Een nette disclaimer-clausule helpt om dat duidelijk te maken en bij inbreuk je positie te versterken. Hier hoe het werkt en wat je doet als iemand je content overneemt.

Auteursrecht: het werkt automatisch

Anders dan merkrecht hoef je auteursrecht niet te registreren. Op het moment dat je een origineel werk maakt, ontstaat het recht. Dat is een groot voordeel voor websites: alles wat je schrijft, ontwerpt en programmeert is in principe beschermd, zonder formaliteiten. Wel moet er een zekere mate van originaliteit zijn; pure feiten zonder eigen vorm vallen er niet onder.

Wat staat onder auteursrecht?

  • Teksten: artikelen, koppen, intro’s, eigen analyses.
  • Beelden: foto’s, illustraties, infographics, grafieken die je zelf maakt.
  • Video en audio die je zelf produceert.
  • Code en vormgeving, als die origineel is.
  • Databases met substantiële investering, onder voorwaarden ook (artikel 1 Databankenwet).

Wat doe je bij inbreuk?

Ontdek je dat iemand je content heeft overgenomen zonder toestemming, volg dan een gestructureerde aanpak. Stuur eerst een vriendelijke sommatie waarin je vraagt de inbreuk te stoppen, met een redelijke termijn (bijvoorbeeld twee weken). Maak duidelijk om welk specifieke werk het gaat. Veel inbreuk komt niet uit kwade wil maar uit onwetendheid; een nette sommatie lost de meeste gevallen op.

Werkt dat niet, dan kun je naar de rechter. Een advocaat is dan handig. Schadevergoeding loopt typisch op tot een veelvoud van wat normaal voor een licentie betaald zou zijn, plus juridische kosten.

Wat staat er in je disclaimer?

Een nette clausule maakt twee dingen duidelijk. Ten eerste: dat al je content auteursrechtelijk beschermd is en niet zonder toestemming overgenomen mag worden. Ten tweede: dat citeren conform het citaatrecht (artikel 15a Auteurswet) is toegestaan met bronvermelding. Dat laatste is een vriendelijk gebaar naar journalisten en wetenschappers, en versterkt je positie als redelijke partij.

Voorbeeld uit de praktijk

Een fotograaf ontdekt dat een marketingbureau drie van haar foto’s in een commerciële brochure heeft gebruikt zonder toestemming en zonder bronvermelding. Ze stuurt een sommatie waarin ze om verwijdering en een redelijke vergoeding vraagt. Het marketingbureau, geconfronteerd met een sterke positie (foto’s zijn duidelijk uniek werk, fotograaf is professional, brochure is commercieel) betaalt zonder verder verzet. De disclaimer op haar site heeft hier een rol gespeeld: ze kon eenvoudig laten zien dat ze duidelijk had aangegeven dat alles beschermd was.

💡
Tip. Watermerken of duidelijke vermelding van je naam op beeld helpen bij latere herkenning. Bewaar originele bestanden (met EXIF-data) als bewijs van auteurschap.
💡
Tip. Stel met de gratis generator in een paar minuten een disclaimer op maat samen.